Przegląd prasy

W ostatnim roku generalny inspektorat ochrony danych osobowych odnotował kilkanaście skarg dotyczących niewłaściwego przetwarzania danych osobowych gości hotelów i pensjonatów. Liczba skarg maleje jednak nadal dochodzi do naruszeń  przepisów ustawy o ochronie danych osobowych.

Częstym naruszeniem jest zatrzymywanie dowodu osobistego przez recepcjonistę na czas pobytu gości, w takiej sytuacji personel hotelu może jedynie wymagać okazania dowodu osobistego zgodnie z treścią ustawa z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 993). Kolejnym błędem jest wymóg wyrażenia zgody na udostępnienie ich danych osobowych innym współpracującym placówkom. Zgoda na przetwarzanie danych osobowych powinna być zawsze dobrowolna, wraz z możliwością późniejszego jej cofnięcia. Również wymaganie od gości, by podawali swoje numery telefonu oraz adresy e-mail stanowi naruszenie ustawy o ochronie danych osobowych.

W hotelach dopuszczalne jest żądanie takich danych, jak nazwisko i imię, imiona rodziców, data i miejsce urodzenia, adres miejsca pobytu stałego, data przybycia i czas trwania pobytu. Uzyskiwanie innych informacji jest możliwe, ale konieczna jest do tego zgoda klienta hotelu.

W przypadku, gdy do odprawy lotu zgłosi się większa liczba osób niż jest miejsc w samolocie, linia lotnicza obowiązana jest znaleźć w pierwszej kolejności osoby, które dobrowolnie zrezygnują ze swojej rezerwacji. Przysługuje im zwrot ceny biletu albo zmiana lotu a w związku z tym zapewnienie posiłku, napojów oraz dwóch bezpłatnych rozmów telefonicznych. W razie, gdy kolejny lot ma odbyć się innego dnia przewoźnik ma obowiązek zapewnić jeden lub więcej noclegów a także transport do hotelu.

W razie braku osób chętnych do takiej formy rekompensaty istnieje możliwość odmówienia przez przewoźnika przewozu wbrew woli pasażera. Wiąże się z tym Roszczenie o odszkodowanie, uzależnione o długości trasy od 250 euro przy trasie podróży nie przekraczającej 1,5 tys. km do 600 euro na trasach powyżej 3,5 tys. km. Pasażer również może żądać zwrotu ceny biletu w pełnej wysokości lub innego połączenia lotniczego. Przewoźnika obowiązuje 7 dniowy termin na realizacje powyższych roszczeń.

Osoba odpowiedzialna za spowodowanie wypadku komunikacyjnego, wobec której sąd karny orzekł obowiązek naprawienia szkody może domagać się od ubezpieczyciela zwrotu zapłaconego świadczenia z polisy OC.

W tej kwestii wypowiedział się Sąd Najwyższy stwierdzając w uchwale: Sprawca wypadku komunikacyjnego, wobec którego zastosowano środek karny polegający na obowiązku naprawienia szkody (art. 46 par. 1 w zw. z art. 39 pkt 5 k.k.), może domagać się od ubezpieczyciela – na podstawie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów – zwrotu świadczenia zapłaconego na rzecz pokrzywdzonego.

Sygn. akt III CZP 31/11

Z art. 822 par. 1 KC wynika bowiem, że przez umowę ubezpieczenia OC zakład ubezpieczeniowy zobowiązuje się do zapłaty określonego w umowie odszkodowania za szkodę wyrządzoną osobom trzecim, za którą  ponosi odpowiedzialność ubezpieczony.

Aby zasiedzieć służebność drogi dojazdowej, użytkownik drogi musi wykonać trwałe i widoczne urządzenia – tak przesądził Sąd Najwyższy w uchwale z dn. 09.08.2011 r. (sygnatura akt: III CZP 10/11).

Z uchwały wynika, że nie jest wystarczające samo korzystanie z drogi przez lata, aby nabyć służebność przez Zasiedzenie (zwykle po 30 latach). Korzystanie to musi być demonstrowane trwałymi urządzeniami na tej drodze (np. utwardzeniem, mostkami, płotem), ale dodatkowo muszą być one wykonane przez korzystającego z drogi, który wnosi o stwierdzenie zasiedzenia.

W doktrynie prawa i orzecznictwie nie ma wątpliwości, że służebność gruntowa może być zasiedziana tylko wówczas, gdy wykorzystywane jest przy tym trwałe i widoczne urządzenie, które odgrywa rolę ostrzegawczą w stosunku do właściciela nieruchomości (ma on możliwość reagowania na naruszenie). Wątpliwości budziło, czy wykonanie trwałego i widocznego urządzenia przez korzystającego ze służebności jest konieczną przesłanką jej zasiedzenia? Sąd Najwyższy uznał, że drogę musi urządzić osoba, która domaga się zasiedzenia. 

Z dwóch wydanych ostatnio przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów decyzji wynika, że gdy klient rezygnuje z zakupów w sieci, sklep musi mu zwrócić opłatę za dostarczenie towaru. Zwykle towary kupione w sklepie internetowym można zwrócić w ciągu dziesięciu dni. konsument może się po prostu rozmyślić i nie musi nawet podawać sprzedawcy przyczyny rezygnacji. Najczęściej w takich sytuacjach e-sklepy oddają klientom jedynie to, co zapłacili za towar. Konsument jest więc obciążany kosztami transportu w obydwie strony.

UOKiK wskazał, że takie działania sklepów internetowych łamią prawo, a klient powinien płacić mniej. Urząd orzekł, że sprzedawca musi oddać konsumentowi oprócz ceny towaru, także kwotę wydaną na jego dostarczenie do nabywcy. Korzystając z prawa do zwrotu, klient płaci więc jedynie za jego odesłanie do sklepu.

Rzecznika praw obywatelskich wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego, kwestionując zasady przyznawania  dodatku do zasiłku rodzinnego dla tych, którzy mają co najmniej troje dzieci. Art. 11a ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych ustala maksymalną sumę takich dodatków na 340 zł miesięcznie. Świadczenie to wynosi 170 zł na dziecko. Oznacza to, że dodatek może być przyznany jedynie dla dwojga dzieci osoby samotnie je wychowującej.

Zdaniem rzecznika takie regulacje prawne skutkują tym, że niepełna wielodzietna rodzina, znajdująca się zwykle w trudnej sytuacji finansowej, jest pozbawiona należytego wsparcia. Rzecznik wskazuje, że skoro ustawodawca uznał potrzebę udzielenia pomocy ze środków publicznych osobom samotnie wychowującym dzieci, to brak jest racjonalnych przesłanek uzasadniających wyeliminowanie możliwości uzyskania prawa do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka na trzecie i następne dzieci w rodzinie, a art. 11a ust. 3 jest niezgodny z Konstytucją. 

Właściciele gruntów mają obowiązek utrzymywać w należytym stanie rowy, znajdujące się na tych gruntach. Często jednak zdarza się, że właściciele nie są świadomi tego, że rów należy do nich. Taka niewiedza może sporo kosztować. Lokalne podtopienia są często skutkiem niedrożności rowów i kanałów. Ludzie, których posesje zostały podtopione, chcą występować z roszczeniami. Nie jest to proste, bo nie wiadomo przeciwko komu kierować te roszczenia.

Największe trudności są z ustaleniem właścicieli niewielkich rowów. Mogą stanowić odrębną nieruchomość należącą do Skarbu Państwa czy np. gminy albo być częściami nieruchomości, przez którą przebiegają. Rowy te są wówczas własnością osób prywatnych. Właściciele często nie są tego świadomi i nie spodziewają się żadnych roszczeń. Tymczasem to właściciel nieruchomości musi utrzymywać rów w odpowiednim stanie. 

Nowelizacje ustaw przewidują, że Rzecznik Praw Obywatelskich i Rzecznik Praw Dziecka sami będą powoływać swoich zastępców oraz nadawać statut biura. Dotychczas kompetencje te przysługiwały Marszałkowi Sejmu. Rzecznicy będą też mieć swobodę w określaniu zakresu kompetencji swoich  zastępców. Wskazane zmiany są skutkiem orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny, że upoważnienie Marszałka Sejmu do nadawania statutu biurom RPO i RPD jest niezgodne z konstytucją. W ocenie Trybunału, mimo że Rzecznik Praw Obywatelskich jest powoływany przez Sejm i przed Sejmem odpowiada, to jednak powinien być w pełni niezależny.