Prawo antymonopolowe

Przelew powierniczy akcji lub udziałów polega na czasowym nabyciu przez przedsiębiorcę akcji lub udziałów w celu zabezpieczenia wierzytelności, pod warunkiem że nie będzie on wykonywał prawa z tych akcji lub udziałów, z wyłączeniem prawa do ich sprzedaży.

Aby planowana koncentracja podlegała zgłoszeniu do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i konsumentów musi być spełniony podstawowy warunek, jakim jest łączny obrót przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji w roku obrotowym poprzedzającym rok zgłoszenia przekraczający równowartość 50 000 000 euro. Drugim warunkiem jest objęcie przepisami Ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów danego zamiaru koncentracji. Jednak nie każda koncentracja zmierza do ograniczenia konkurencji, z tego więc względu prawo antymonopolowe skupia się przede wszystkim na koncentracjach zagrażających konkurencyjnym strukturom gospodarczym. Kontrolą objęte są tylko niektóre przypadki koncentracji.

W celu przeciwdziałania obchodzeniu przepisów Ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów dotyczących zgłaszania koncentracji przedsiębiorców, nałożono obowiązek zgłaszania innych przypadków przejęcia bezpośredniej lub pośredniej kontroli nad całym albo częścią jednego albo więcej przedsiębiorców przez jednego lub więcej przedsiębiorców, tj. przejęcia w jakikolwiek inny sposób niż przypadki wymienione w Ustawie. Przepis ten nie precyzuje stanów faktycznych, z którymi wiąże się uzyskanie kontroli nad innym przedsiębiorcą.

Koncentracja majątkowa podlegająca zgłoszeniu zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt. 2 Ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polega na przejęciu, poprzez nabycie całości lub części majątku, bezpośredniej lub pośredniej kontroli nad całym albo częścią jednego lub więcej przedsiębiorców przez jednego lub więcej przedsiębiorców, bądź posiada prawo do całego albo do części mienia przedsiębiorcy.

Połączenia koncentracyjne, a w szczególności utworzenie wspólnego przedsiębiorcy, związane są niejednokrotnie z koniecznością poniesienia znacznych nakładów finansowych i organizacyjnych, niejednokrotnie obarczonych ryzykiem gospodarczym. W celu stworzenia jak najlepszych warunków przyszłej współpracy przedsiębiorcy podejmujący wspólne działania koncentracyjne z reguły zawierają w tym względzie porozumienia. Podyktowane to jest potrzebą zmniejszenia ryzyka wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego, jak i uniknięcia ewentualnych sporów, które mogłyby w przyszłości wyniknąć. Zawieranie takich porozumień powinno być dopuszczone.

Łączenia kapitałowe są szczególnie rozpowszechnioną formą koncentracji w warunkach gospodarki rynkowej. Za przejaw praktyk monopolistycznych nie jest uznawane nabywanie lub obejmowanie akcji, udziałów bądź innych papierów wartościowych, chyba że prowadzi to do uzyskania kontroli nad danym przedsiębiorcą czego skutkiem może być ograniczenie konkurencji. Takie operacje poddaje się jedynie kontroli organu antymonopolowego.

Joints ventures podlegający zgłoszeniu polega na utworzeniu przez przedsiębiorców wspólnego przedsiębiorcy (art. 12 ust. 2 pkt. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). Uznanie wspólnego przedsiębiorcy za posiadającego charakter koncentracyjny wymaga spełnienia przez niego warunku pozytywnego, jakim jest realizowanie w sposób ciągły wszystkich funkcji samodzielnego przedsiębiorcy, oraz warunku negatywnego – braku koordynacji zachowań konkurencyjnych.

Przez koncentrację strukturalną czyli łączenie o charakterze ścisłym należy rozumieć takie formy koncentracji gospodarczej, w następstwie których dochodzi do powstania nowej struktury organizacyjno-prawnej, mającej status przedsiębiorcy. Powstałe w wyniku łączenia przedsiębiorstwo cechuje trwała organizacja wewnętrzna i zewnętrzna, a także uzyskanie przez nie autonomicznej samodzielności decyzyjnej i kierownictwa. Do kontroli połączeń wspomnianych przedsiębiorców odnosi się art. 12 ust. 2 pkt. 1 Ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (połączenie dwóch lub więcej samodzielnych przedsiębiorców).