Aktualności Recykling (recycling) sprzętu elektrycznego i elek... Recykling (recycling) sprzętu elektrycznego i elektronicznego |
|
|
|
W dniu 29 lipca 2005 r. została uchwalona ustawa o zużytym sprzęcie
elektrycznym i elektronicznym. Wdraża ona do polskiego systemu prawnego
przepisy unijnej dyrektywy 2002/96/WE o tej samej nazwie, zwanej
dyrektywą WEEE (Waste Electrical and Electronic Equipment). Obliguje
ona kraje członkowskie UE do stworzenia sieci zbiórki i odzysku
zużytego sprzętu elektronicznego i elektrycznego, m.in. komputerów,
telefonów, sprzętu audio-wideo, AGD oraz wielu innych. W praktyce
ciężar spełnienia postanowień dyrektywy spoczął na przedsiębiorcach. Polska ustawa określa wymagania, jakim powinien odpowiadać sprzęt elektryczny bądź elektroniczny, i zasady postępowania z zużytym sprzętem w sposób zapewniający ochronę zdrowia i życia ludzi oraz ochronę środowiska. Przepisy ustawy stosuje się do: 1) sprzętu wyprodukowanego i wprowadzonego na terytorium kraju; 2) sprzętu wprowadzonego na terytorium kraju w drodze importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia; 3) zużytego sprzętu powstałego ze sprzętu, o którym mowa w pkt 1 i 2. Ustawa wprowadza katalogi obowiązków - w tym obowiązki informacyjne – na kilka grup przedsiębiorców, czyli na: wprowadzających na rynek sprzęt elektryczny i elektroniczny, zbierających zużyty sprzęt, prowadzących działalność w zakresie recyklingu, prowadzących zakłady przetwarzania zużytego sprzętu, prowadzącego działalność w zakresie innych niż recykling procesów odzysku, organizacje odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego, sprzedawców hurtowych i detalicznych. W odniesieniu do użytkownika sprzętu przeznaczonego do gospodarstw domowych wprowadza także obowiązek oddania zużytego sprzętu zbierającemu zużyty sprzęt. Wobec powyższego na pierwszy plan wysuwa się kwestia definicji sprzętu w rozumieniu tej ustawy. Są to urządzenia, których prawidłowe działanie jest uzależnione od dopływu prądu elektrycznego lub od obecności pól elektromagnetycznych, oraz mogące służyć do wytwarzania, przesyłu lub pomiaru prądu elektrycznego lub pól elektromagnetycznych i zaprojektowane do użytku przy napięciu elektrycznym nieprzekraczającym 1.000 V dla prądu zmiennego oraz 1.500 V dla prądu stałego, zaliczone do grup sprzętu określonych w załączniku nr 1 do ustawy. Zwrócić należy uwagę, iż katalog urządzeń podlegających ustawie jest zamknięty w odniesieniu do grup sprzętu, natomiast otwarty co do zawartych w nim rodzajów sprzętu i zawiera jedynie przykłady sprzętu. Zaklasyfikowanie sprzętu do danej grupy zależy od parametrów technicznych urządzenia. Nie spełniają definicji sprzętu części składowe takich instalacji, których nie można uznać za produkt finalny. Przez produkt finalny należy rozumieć urządzenie, które pełni bezpośrednia funkcję, do której zostało zaprojektowane, określoną przez producenta w instrukcji użycia, posiada własną obudowę oraz jeśli jest to niezbędne, gniazda oraz połączenia, przeznaczone do użycia przez końcowego użytkownika. Najwięcej obowiązków nałożono na przedsiębiorców wprowadzających sprzęt na rynek. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 13 przedsiębiorca wprowadzający sprzęt jest to taki przedsiębiorca, który produkuje i sprzedaje pod własnym oznaczeniem sprzęt lub który sprzedaje pod własnym oznaczeniem sprzęt wyprodukowany przez innego przedsiębiorcę, lub który prowadzi działalność związaną z importem lub wewnątrzwspólnotowym nabyciem sprzętu. Każdy przedsiębiorca wprowadzający sprzęt przed rozpoczęciem działalności w tym zakresie jest obowiązany do złożenia do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wniosku o wpis do rejestru (przepisy ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym zawierają szereg wymagań, które ma spełnić wniosek). Z punktu widzenia dokonywanej sprzedaży konsumentom wprowadzający sprzęt jest zobowiązany do umieszczania numeru rejestrowego na fakturach i innych dokumentach sporządzanych w związku z wykonywaniem działalności gospodarczej (zaniechanie obowiązku zagrożone zostało karą grzywny). Wprowadzający sprzęt przeznaczony dla gospodarstw domowych jest obowiązany dołączyć do tego sprzętu informację dotyczącą zakazu umieszczania zużytego sprzętu łącznie z innymi odpadami, wraz z wyjaśnieniem znaczenia oznakowania, którego wzór jest określony w załączniku nr 3 do ustawy (chodzi o symbol „przekreślonego kosza” wskazujący na selektywne zbieranie sprzętu elektrycznego i elektronicznego składającego się z przekreślonego, kołowego kontenera na odpady; symbol ten także należy umieścić na sprzęcie w sposób wyraźny, czytelny i trwały, a jeżeli to jest uzasadnione wielkością czy funkcją sprzętu, może być umieszczony na opakowaniu zbiorczym, na instrukcji użycia czy na gwarancji sprzętu). Do sprzętu powinna być dołączona także informacja dotycząca potencjalnych skutków dla środowiska i zdrowia ludzi wynikających z obecności składników niebezpiecznych w sprzęcie oraz co do masy sprzętu. Zaniechanie przedstawienia którychkolwiek z podanych informacji czy oznaczenia, zagrożone jest karą grzywny (art. 72). Wprowadzający sprzęt przeznaczony dla gospodarstw domowych jest obowiązany informować także o systemie zbierania zużytego sprzętu i roli, jaką gospodarstwo domowe spełnia w przyczynianiu się do ponownego użycia i odzysku, w tym recyklingu, zużytego sprzętu. Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym nakłada także dalsze obowiązki na wprowadzających sprzęt przeznaczony do gospodarstw domowych, mianowicie obowiązek organizacji i finansowania odbioru zużytego sprzętu od prowadzących punkty zbierania tego sprzętu, przetwarzania, odzysku (w tym recyklingu) i unieszkodliwienia zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych. Ponadto są oni obowiązani do zapewnienia zbierania sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych, jeżeli sprzęt ten powstał ze sprzętu wprowadzonego na terytorium kraju. Obowiązek ten jest ciekawie sformułowany, albowiem jeżeli ten sprzęt powstał ze sprzętu wprowadzonego na terytorium kraju: 1) po dniu 13 sierpnia 2005 r. - obowiązek dotyczy wprowadzającego sprzęt w stosunku do sprzętu, który został przez niego wprowadzony; 2) do dnia 13 sierpnia 2005 r. - obowiązek dotyczy wprowadzającego sprzęt tej samej grupy określonej w załączniku nr 1 do ustawy, proporcjonalnie do jego udziału w masie wprowadzonego sprzętu. Wskazany obowiązek wprowadzającego sprzęt jest powiązany z obowiązkiem użytkownika sprzętu, mianowicie użytkownik sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych jest obowiązany do oddania zużytego sprzętu zbierającemu zużyty sprzęt. Użytkownik tego sprzętu ma także zakaz umieszczania zużytego sprzętu łącznie z innymi odpadami. Konsekwencją wskazanych rozwiązań jest obowiązek zbierających zużyty sprzęt (czyli przedsiębiorców prowadzących punkty zbierania zużytego sprzętu, w tym sprzedawcy detalicznego i sprzedawcy hurtowego) selektywnego zbierania zużytego sprzętu i nieodpłatnego przyjmowania zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych. W przypadku sprzedawcy detalicznego czy hurtowego obowiązek ten dotyczy nieodpłatnego przejęcia zużytego sprzętu przeznaczonego do gospodarstw domowych w ilości nie większej niż sprzedawany nowy sprzęt, jeżeli zużyty sprzęt jest tego samego rodzaju (np. pralka za pralkę). Na wprowadzających sprzęt nałożono także szereg obowiązków informacyjnych i ewidencyjnych, w szczególności wprowadzający sprzęt jest obowiązany do opracowania, przeznaczonej dla prowadzących zakłady przetwarzania, informacji dotyczącej ponownego użycia i przetwarzania zużytego sprzętu, w terminie 12 miesięcy od dnia wprowadzenia nowego typu sprzętu. Informacja ta powinna zawierać w szczególności: 1) określenie części składowych sprzętu, które mogą być przeznaczone do ponownego użycia; 2) wskazanie umiejscowienia w sprzęcie składników niebezpiecznych, materiałów i części składowych, które powinny zostać usunięte z tego sprzętu. Analiza przedstawionych obowiązków wskazuje, iż wprowadzający sprzęt muszą nie tylko finansować zbiórkę i przetwarzanie zużytego sprzętu, ale i prowadzić dodatkową ewidencje dotyczącą ilości i masy wprowadzanego sprzętu. Należy zaznaczyć, iż część obowiązków nałożonych na wprowadzających sprzęt może przejąć organizacja odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Wprowadzający sprzęt w przypadku niezawarcia umowy z organizacją odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego, albo wygaśnięcia lub rozwiązania umowy z organizacją odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego, ewentualnie otwarcia likwidacji lub ogłoszenia upadłości organizacji odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego jest obowiązany do wniesienia zabezpieczenia finansowego przeznaczonego na sfinansowanie zbierania, przetwarzania, odzysku, w tym recyklingu, i unieszkodliwiania zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych, powstałego z tego samego rodzaju sprzętu, który został przez niego wprowadzony. Tytułem podsumowania na zakończenie należy wskazać, iż kto, prowadząc działalność w zakresie wprowadzania sprzętu nie realizuje przedstawionych obowiązków, w tym nie organizuje lub nie finansuje odbierania, przetwarzania, odzysku lub unieszkodliwiania zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych, podlega karze grzywny. Wykroczeniem jest także nieoddawanie zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych podmiotowi zbierającemu zużyty sprzęt. Nagminnie popełnianym wykroczeniem jest natomiast umieszczanie zużytego sprzęt łącznie z innymi odpadami. Wszystko po to, aby zżyty lub przestarzały sprzęt trafił wyłącznie do specjalistycznych firm zbierających, przetwarzających lub unieszkodliwiających takie urządzenia. |
| « poprzedni artykuł | następny artykuł » |
|---|
reklama
