Archiwum Porad

Zgodnie z art. 21 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia. Wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Problematykę wywłaszczenia reguluje również ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami.

Przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Przedmiotem wniosku mogą być w szczególności sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności, lepszego zaspokajania potrzeb ludności.

Wyłączenie pracownika i organu oznacza, że taki pracownik lub organ powinien powstrzymać się od jakichkolwiek czynności w sprawie, za wyjątkiem czynności nie cierpiących zwłoki ze względu na interes społeczny lub ważny interes społeczny lub ważny interes stron. Wydanie decyzji przez pracownika lub organ podlegający wyłączeniu obligatoryjnie powoduje wznowienie postępowania.

Opłatami nazywa się świadczenia pieniężne, które pobierane są w pewnej, z góry określonej wysokości jako wynagrodzenie za czynność organu administracji lub innego podmiotu upoważnionego do pełnienia funkcji administracyjnych, dokonane w interesie uczestnika postępowania, na rzecz którego czynność podjęto. Koszty obejmują wydatki ponoszone przez organ prowadzący postępowanie, strony i innych uczestników postępowania w związku z jego przebiegiem.

Zaświadczenie – jest urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Nie zmienia sytuacji prawnej adresata, a może zmieniać sytuację faktyczną strony, dostarczając jej środka dowodowego. Do wydania zaświadczenia nie potrzeba szczególnej podstawy prawnej.

Stwierdzenie nieważności służy usunięciu z obrotu prawnego ostatecznych i nieostatecznych decyzji i postanowień dotkniętych najpoważniejszymi wadami. Stwierdzenie nieważności może nastąpić z urzędu lub na wniosek strony. Przesłanki stwierdzenia nieważności odnoszą się do wadliwego stosowania prawa materialnego.

Przesłanki wznowienia postępowania to przesłanki, których wystąpienie otwiera możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. KPA uzależnia tę możliwość od wystąpienia w sprawie dwóch przesłanek pozytywnych oraz braku w sprawie dwóch przesłanek negatywnych. Pozytywne to rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną i wystąpienie jednej z wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 kpa podstaw prawnych wznowienia, natomiast negatywne to odpowiedni termin do wznowienia (145 § 2 kpa) a treść rozstrzygnięcia sprawy w trybie wznowienia postępowania powinna odpowiadać treści decyzji ostatecznej.

Skarga na bezczynność przysługuje w wypadku milczenia centralnych organów administracji rządowej zespolonej i niezespolonej, organów jednostek samorządu terytorialnego oraz innych organów, w zakresie, w jakim zostały powołane z mocy prawa do załatwienia spraw z zakresu administracji publicznej.